Mitral kapak kaçağı veya mitral yetersizlik, sol kulakçık ile sol karıncık arasındaki mitral kapağın tam olarak kapanamaması sonucu kanın kalbin kasılması sırasında geriye kaçmasıdır. Hafif kaçak yalnızca takip gerektirebilirken ileri mitral yetersizlik zamanla kalp boşluklarında genişleme, akciğer basıncında artış, ritim bozukluğu ve kalp yetersizliğine yol açabilir.
Safemedigo değerlendirmesinde yalnızca mitral kaçağın bulunup bulunmadığına bakılmaz. Kaçağın nedeni, derecesi, kalbin pompalama fonksiyonu, kalp boşluklarının büyüklüğü, akciğer basıncı ve hastanın şikâyetleri birlikte değerlendirilir. Günümüzde cerrahi kapak onarımının yanında kateterle kenardan kenara mitral kapak onarımı TEER belirli hastalarda güçlü bir tedavi seçeneği haline gelmiş, kateterle mitral kapak değişimi ise daha karmaşık vakalar için hızla gelişen bir alan olmuştur.
Mitral Kapak Kaçağı Kalbin Çalışmasını Nasıl Etkiler?
Mitral kapak normalde sol kulakçıktan sol karıncığa kan geçişine izin verir ve kalp kasıldığında kapanır.
Kapak tam kapanmazsa kanın bir bölümü sol kulakçığa geri döner.
Hafif, Orta ve İleri Mitral Kapak Yetersizliği
Mitral kaçak hafif, orta veya ileri derecede olabilir.
Hastalığın önemi yalnızca kaçak miktarına değil, sol karıncık fonksiyonuna, kalp boşluklarının genişlemesine, akciğer basıncına ve şikâyetlere göre değerlendirilir.
İleri Mitral Yetersizlik Kalbi Neden Büyütür?
Kalp her atımda hem ileriye hem de geriye kan pompaladığı için zamanla daha yüksek hacim yükü altında çalışır.
Bunun sonucunda:
- Sol kulakçık büyüyebilir.
- Sol karıncık genişleyebilir.
- Akciğer basıncı yükselebilir.
- Atriyal fibrilasyon gelişebilir.
- Kalbin kasılma fonksiyonu bozulabilir.
Her Mitral Kapak Kaçağı Tedavi Gerektirir mi?
Hayır.
Hafif kaçak düzenli takip edilebilir. İleri mitral yetersizlikte ise müdahale gerekip gerekmediği kalbin etkilenme derecesine göre belirlenir.
Primer ve Sekonder Mitral Kapak Kaçağının Nedenleri
Mitral yetersizlik tedavisinde en önemli noktalardan biri kaçağın mekanizmasını belirlemektir.
Hastalık genel olarak primer ve sekonder mitral yetersizlik olarak ayrılır.
Mitral Kapağın Kendisinden Kaynaklanan Primer Yetersizlik
Primer mitral yetersizlikte sorun doğrudan kapakta veya kapağı destekleyen yapılardadır.
Nedenler arasında:
- Mitral kapak prolapsusu.
- Dejeneratif kapak hastalığı.
- Korda yırtılması.
- Kapak enfeksiyonu.
- Romatizmal değişiklikler.
- Diğer yapısal kapak hastalıkları
bulunabilir.
Kalp Yetersizliğine Bağlı Sekonder Mitral Kapak Kaçağı
Sekonder mitral yetersizlikte kapak yaprakları başlangıçta normal olabilir.
Sol karıncığın genişlemesi veya şeklinin değişmesi kapak destek yapılarını çekerek yaprakların birbirine ulaşmasını engeller.
Bu durum iskemik veya iskemik olmayan kalp kası hastalıklarında görülebilir.
Atriyal Fibrilasyona Bağlı Atriyal Mitral Yetersizlik
Bazı hastalarda sol kulakçık ve mitral kapak halkasının genişlemesi nedeniyle kaçak oluşabilir.
Bu durum özellikle uzun süreli atriyal fibrilasyonla ilişkili olabilir ve tedavi yaklaşımı ventriküler sekonder mitral yetersizlikten farklı olabilir.
Hakkında oku: Koroner Arter Tıkanıklığının Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri
Mitral Kapak Kaçağı Belirtileri ve Ekokardiyografi ile Tanı
Kronik mitral yetersizlik uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir.
İleri Mitral Kapak Yetersizliğinin Belirtileri
Şikâyetler arasında:
- Eforla nefes darlığı.
- Çabuk yorulma.
- Egzersiz kapasitesinde azalma.
- Çarpıntı.
- Yatınca nefes darlığı.
- İleri dönemde bacaklarda şişlik
bulunabilir.
Akut ve çok ileri kaçak ise ani nefes darlığı ve akciğer ödemine yol açabilir.
Mitral Kapak Kaçağında Transtorasik Ekokardiyografi
Ekokardiyografi tanının temelidir ve:
- Kapağın yapısını.
- Kaçağın nedenini.
- Kaçak derecesini.
- Sol karıncık fonksiyonunu.
- Kalp boşluklarının boyutunu.
- Akciğer basıncını.
- Diğer kapakları
değerlendirir.
Mitral yetersizlik derecesi tek bir ölçüme değil, çok sayıda bulgunun birlikte değerlendirilmesine dayanır.
Mitral Kapak Onarımı Öncesi TEE ve 3D Ekokardiyografi
Daha ayrıntılı anatomik bilgi gerektiğinde yemek borusundan yapılan ekokardiyografi kullanılabilir.
Üç boyutlu görüntüleme, hangi kapak segmentinin sorunlu olduğunu ve cerrahi veya kateter tedavisinin uygulanabilirliğini değerlendirmede özellikle yararlıdır.
Hakkında oku: Ameliyatsız Atardamar Tıkanıklığı Tedavisi: Güncel Tıp Yöntemleri
Mitral Kapak Kaçağında İlaç Tedavisi ve Düzenli Takip
İlaçlar hasarlı bir kapak yaprağını doğrudan onaramaz ancak özellikle sekonder mitral yetersizlikte tedavinin merkezinde yer alabilir.
Hafif Mitral Kapak Kaçağında Düzenli Takip
Müdahale gerekmeyen hastalarda:
- Şikâyetler.
- Kalp fonksiyonu.
- Kalp boşluklarının büyüklüğü.
- Akciğer basıncı.
- Atriyal fibrilasyon gelişimi
takip edilir.
Amaç kalpte geri dönüşü olmayan hasar gelişmeden uygun zamanda tedaviye geçmektir.
Kalp Yetersizliğine Bağlı Mitral Kaçakta Modern İlaç Tedavisi
Ventriküler sekonder mitral yetersizlikte kalp yetersizliğinin modern ilaçlarla en iyi şekilde tedavi edilmesi ilk temel adımdır.
Uygun hastalarda kalp yeniden senkronizasyon tedavisi ve koroner arter hastalığının tedavisi de mitral kaçağın azalmasına yardımcı olabilir.
İdrar Söktürücüler Mitral Kapağı Onarır mı?
Hayır.
Diüretikler akciğer ve vücuttaki sıvı yükünü azaltarak nefes darlığını hafifletebilir ancak mitral kapağın yapısal problemini düzeltmez.
İleri Mitral Yetersizlikte Cerrahi Kapak Onarımı ve Değişimi
Özellikle ileri primer mitral yetersizlikte, kalıcı bir onarım yapılabiliyorsa cerrahi mitral kapak onarımı temel tedavi olmaya devam etmektedir.
Mitral Kapak Kaçağında Ameliyat Ne Zaman Gerekir?
İleri kaçakta:
- Şikâyetlerin başlaması.
- Sol karıncığın etkilenmesi.
- Kalp boşluklarının belirgin genişlemesi.
- Kalp hasarına ait başka bulgular.
- Başka bir kalp ameliyatının planlanması
müdahale kararını etkileyebilir.
Güncel yaklaşım, uygun hastalarda kalıcı kalp hasarı oluşmadan önce tedaviyi hedeflemektedir.
Mitral Kapak Onarımı Neden Değişime Tercih Edilir?
Primer dejeneratif hastalıkta uygun anatomi varsa hastanın doğal kapağını korumak tercih edilir.
Cerrahi onarımda kapak yaprakları, kordalar ve kapak halkası yeniden düzenlenebilir.
Mitral Kapak Değişimi Hangi Durumlarda Gerekir?
İleri kireçlenme veya onarılamayacak düzeyde yapısal hasar varsa kapak değişimi gerekebilir.
Mekanik veya biyolojik kapak seçimi yaş, kan sulandırıcı kullanımı ve hastanın uzun dönem ihtiyaçlarına göre yapılır.
Hakkında oku: Kardiyak Kateterizasyon ile Arter Tıkanıklığı Tedavisi
TEER ve Kateterle Mitral Kapak Değişimi ile Güncel Tedaviler
Mitral kapak hastalığında son yılların en önemli ilerlemesi, açık cerrahi riski yüksek olan hastalara yönelik kateter tedavileridir.
Primer Mitral Yetersizlikte TEER ile Kateterle Kapak Onarımı
TEER işleminde kateter aracılığıyla mitral kapağın belirli bölümleri birbirine yaklaştırılarak yaprakların kapanması iyileştirilir.
İleri primer mitral yetersizliği bulunan, semptomatik, anatomisi uygun ve cerrahi riski yüksek hastalarda önemli bir seçenek haline gelmiştir.
Sekonder Mitral Yetersizlikte TEER Tedavisinin Yeni Rolü
Kalp yetersizliği tedavisine rağmen ileri derecede semptomatik ventriküler sekonder mitral yetersizliği devam eden dikkatle seçilmiş hastalarda TEER güncel tedavinin önemli bir parçasıdır.
Seçimde kalp fonksiyonu, kalbin boyutu, akciğer basıncı, sağ kalp fonksiyonu, koroner hastalık ve kapak anatomisi değerlendirilir.
TMVR ile Kateterden Mitral Kapak Değişiminin Geleceği
Kateterle mitral kapak değişimi TMVR, cerrahi veya TEER için uygun olmayan karmaşık hastalar açısından hızla gelişmektedir.
Yeni çalışmalar güçlü kaçak azalması sağlayabildiğini göstermektedir ancak işlem TEER'e göre daha karmaşıktır ve kalbin çıkış yolunun tıkanması gibi önemli anatomik riskler taşıyabilir.
Bu nedenle TMVR henüz her ileri mitral yetersizlik hastasında standart bir alternatif değildir.
Hakkında oku: Cerrahi Olmayan Tekniklerle Koroner Arter Tıkanıklığı Tedavisi
Sonuç
Mitral kapak kaçağının tedavisi, kaçağın primer mi yoksa kalp kası veya kulakçık genişlemesine bağlı sekonder bir sorun mu olduğuna göre değişir. Ekokardiyografi mekanizmayı, kaçağın şiddetini ve kalpte oluşturduğu hasarı belirlemenin temel yöntemidir.
Onarılabilir ileri primer mitral yetersizlikte cerrahi kapak onarımı halen temel seçenektir. Sekonder mitral yetersizlikte önce kalp yetersizliği tedavisi düzenlenir; uygun hastalarda TEER'in rolü son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. Kateterle mitral kapak değişimi ise gelecek vaat eden ancak halen seçilmiş hastalara yönelik gelişmekte olan bir tedavidir.
Sık Sorulan Sorular: Mitral Kapak Kaçağı ve Güncel Tedaviler
Mitral kapak kaçağı tehlikeli midir?
Derecesine ve kalpte oluşturduğu etkiye bağlıdır. Hafif kaçak yalnızca takip gerektirebilirken ileri kaçak kalp yetersizliği ve ritim bozukluklarına yol açabilir.
Mitral kapak yetersizliği ilaçla düzelir mi?
Sekonder mitral kaçakta ilaç tedavisi çok önemlidir ancak yapısal olarak bozulmuş bir kapağı genellikle doğrudan onarmaz.
Mitral kapak onarımı mı değişimi mi daha iyidir?
Onarılabilir ileri primer mitral yetersizlikte doğal kapağın korunması genellikle tercih edilir.
Mitral kapak kaçağı ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Uygun hastalarda TEER ile kateterden mitral kapak onarımı mümkündür.
Kateterle mitral kapak değişimi herkese yapılabilir mi?
Hayır. TMVR halen anatomik ve klinik olarak dikkatle seçilmiş hastalarda kullanılan, gelişmekte olan bir yöntemdir.
